Carbamazepine

Carbamazepine in plasma



Synoniem: Tegretol
Categorie: Anti-epileptica
Afnamevoorkeur

EDTA-buis met paarse dop (zonder gel)

Afnamevolume

1 volle buis (4 ml)

Afnamecondities

CARBG

Afnameopmerking

Dalspiegel afnemen (vlak voor de volgende gift). 
Carbamazepine induceert zijn eigen metabolisme, waardoor het pas zinvol is op bloedspiegels te bepaling in steady-state. 
Dit is 2-4 weken na start van de behandeling. 
Na een dosisaanpassing moet 3-4 dagen worden gewacht voordat een nieuwe dalspiegel wordt afgenomen.

Referentiegebieden

Therapeutisch:

  • Epilepsie: 4-12 mg/l (bij kinderen wellicht lager; verminderde cognitieve functie aangetoond bij plasmaspiegels >8 mg/l) 
  • Neuralgie: niet gedefinieerd 
  • Bipolaire stoornissen: 
    • Acute episode: 8-12 mg/l 
    • Onderhoud met “normaal therap. spiegel”: 6-8 mg/l 
    • Onderhoud met “laag therap. spiegel”: 4-6 mg/l 
    • Onderhoud met “hoog therap. spiegel”: 8-10 mg/l 

Vrije concentratie: 1-2,5 mg/l. 
Carbamazepine-10,11-epoxide metaboliet: 0,5-2 mg/l.

Toxisch: >12 mg/l. 

Een therapeutische concentratie voor een individuele patiënt stopt of vermindert de aanvalsfrequentie met acceptabele bijwerkingen (deze kunnen ook bij therapeutische spiegels voorkomen). Dosisaanpassingen moeten daarom gemaakt worden op basis van respons en toxiciteit en niet op basis van spiegels.

klinische betekenis
Opmerkingen

Na een enkelvoudige dosis is de halfwaardetijd ±36 uur. 
Deze neemt door auto-inductie af tot 12-24 uur bij chronisch doseren. 

De 10,11-epoxide metaboliet van carbamazepine is actief en voor 50% aan eiwit gebonden. 
De halfwaardetijd is ±6 uur. Er vindt cumulatie plaats bij een slechte nierfunctie. 
De relatie met het optreden van bijwerkingen is omstreden.

Bepalingsmethode

LCMSMS

Kwaliteitscontrole

LGC

Bepalingsfrequentie

Deze bepaling wordt opgestuurd.
De uitslag volgt gewoonlijk binnen 14 dagen.

Verzendconditie

Kamertemperatuur (15-25 °C).

Bewaarconditie

Gedurende 24 uur bij kamertemperatuur (15-25 °C), of 4 weken in de diepvries (-15 tot -25°C).

Formulier
Uitvoerende instelling

UMC Utrecht (via KFL Ziekenhuis Apotheek Midden-Brabant)

Verzendadres
Contactpersoon

Dienstdoende ziekenhuisapotheker ETZ, tel. 013-2215696.

Referenties
  1. TDM Monografie Carbamazepine, NVZA Commissie Analyse & Toxicologie (versie 16-10-2014), geraadpleegd 03-03-2017.
Analisten
Wijzigingen

20200506 ML: Serum gewijzigd in plasma. Monstermateriaal gewijzigd van stolbuis rood naar EDTA-buis paars. Hoeveelheid 6 ml naar 4 ml. Aanwijzing voor analist verwijderd. Frequentie dinsdag en vrijdag gewijzigd in ‘deze bepaling wordt opgestuurd’. Uitvoerende instelling KFL gewijzigd in UMCU. Tekst verwijderd ‘Bij de aanvraag van een carbamazepine bloedspiegel wordt tevens carbamazepine 10,11-epoxide bepaald’.
20190520 ML: CARB gewijzigd in CARBG waarbij ook epoxide wordt meebepaald. Toevoeging bij opmerkingen: ‘Bij de aanvraag van een carbamazepine bloedspiegel wordt tevens carbamazepine 10,11-epoxide bepaald. ‘ Bij NB de zin verwijderd ‘Meting van deze metaboliet vindt niet routinematig plaats, maar kan geïndiceerd zijn in geval van interacties of bij onbegrepen toxiciteit bij een therapeutisch totale carbamazepine concentratie’.
20190315 ML: materiaal gewijzigd van groen (plasma) naar rood (serum). Plasma gewijzigd naar serum. Bepalingsmethode van immuno-assay naar LCMSMS. Aanwijzing voor analist gewijzigd. Literatuur geupdate. Uitvoerende instelling ETZ i.p.v. Amphia. Frequentie van dagelijks naar di en vr. Externe kwaliteitscontrole van KKGT naar LGC.
20180807 ML: Materiaal gewijzigd van stolbuis (rood) naar heparineplasma (groen). Serum gewijzigd in plasma. Uitbesteding aan KCHL Amphia ziekenhuis. KKGT bij Externe kwaliteitscontrole i.p.v. ‘LGC (VUMC: KKGT)’’. Telnr ziekenhuisapotheker gewijzigd. Frequentie van 3x per week naar dagelijks.
20170710 ML: Hoeveelheid materiaal naar 6 ml. Tekstueel locatie TweeSteden en Elisabeth aangepast. LIMS-code toegevoegd.
20170303 MdH: Aanpassingen lay-out. Tekstuele aanpassingen temperatuurbeschrijving. Externe kwaliteitscontrole gewijzigd van LGC en KKGT naar LGC. Literatuur: geraadpleegd: 03-03-2017
20160331 ML: Sein EZ toegevoegd. Info over epoxide-bepaling door VUMC toegevoegd (HPLC-UV, rode of paarse buis, externe kwaliteitscontrole KKGT), aanwijzingen analist toegevoegd.

Bestanden
Beelden

ZAMB werkt o.a. voor:

logo Elisabeth Tweesteden ziekenhuis logo Regionaal Ambulance Vervoer logo 2 serve kliniek logo Verbeeten Instituut