Methotrexaat

Methotrexaat in plasma


Synoniem: MTX, Emthexate, Metoject
Categorie: Immunosuppressiva
Afnamevoorkeur Heparinebuis met groene dop (zonder gel)
Afnamevolume 1 volle buis (6 ml)
Afnamecondities MTX
Afnameopmerking Bloed afnemen op t=24, 48 en 72 uur na start van het infuus.
Referentiegebieden Streefwaarden MTX
  • 24 uur < 5,0 micromol/l
  • 48 uur <0,5 micromol/l
  • 72 uur <0,05 micromol/l
  • MTX titer dient 3 dagen achtereen <0,1 micromol/l te zijn om rescueschema te stoppen.
Bij high-dose (HD) methotrexaat therapie worden standaard bloedspiegels bepaald om de benodigde dosering en therapieduur van folinezuur als 'rescue' therapie te bepalen.
klinische betekenis
Opmerkingen Bij gebruik van een HD-MTX behandelschema worden doseringen toegediend in een 4-36 uur infusie. Deze toediening wordt gevolgd door een periode variërend van 2 tot 3 dagen waarin folinezuur (leucovorine®, rescuvorine®) wordt toegediend. Het toedienen van folinezuur vlak na een HD-MTX wordt gegeven volgens de protocollen van de afdeling interne (zie literatuur). Hierin staat dat: Standaard schema folinezuur gedurende 96 uur of rescueschema indien MTX-titer boven ondergenoemde waarde is of het creatininegehalte in het bloed > 50% toegenomen is t.o.v. de baseline waarde.
MTX-titer bepalen 24, 48 72 en 96 uur na toediening methotrexaat. 24 uur na toediening dient de titer <5,0 micromol/l te zijn.
Indien > 5,0 micromol/l start rescue schema.                                               
48 uur na toediening dient de titer <0,5 micromol/l te zijn.
Indien > 0,5 micromol/l start rescue schema.
72 uur na toediening dient de titer <0,05 micromol/l te zijn.
Indien > 0,05 micromol/l start rescue schema.
MTX titer dient 2 dagen achtereen < 0,05 micromol te zijn om rescueschema te stoppen. De eliminatie van MTX verloopt driefasisch. De eerste halfwaardetijd bedraagt ongeveer 45 minuten en weerspiegelt de distributiefase. De tweede halfwaardetijd wordt voornamelijk bepaald door renale klaring en bedraagt ongeveer 3,5 uur. De terminale halfwaardetijd bepaalt de ernst van de hematologische en gastro-intestinale toxiciteit. Renale klaring is het belangrijkste en deze is afhankelijk van doses en toedieningsweg. Het grootste deel wordt de eerste 12 uur renaal geklaard. De eliminatie kan verzadigd zijn bij zeer hoge doseringen (20 gram). Bij patiënten met een derde distributieruimte zoals bij ascitis of pleurale effusies, kan de  halfwaardetijd tot 4x verlengd zijn. Gemiddeld bedraagt de halfwaardetijd na intraveneuze toediening 8-12 uur. Ongeveer 90% van de MTX dosis wordt onveranderd uitgescheiden in de urine. Daarom is dosisreductie noodzakelijk bij verminderde nierfunctie (<80 ml/min).
Bepalingsmethode Immuno-assay
Kwaliteitscontrole KKGT
Bepalingsfrequentie Dagelijks
Verzendconditie Kamertemperatuur (15-25 °C)
Bewaarconditie Koelkast (2-8°C)
Formulier
Uitvoerende instelling Klinische Chemisch en Hematologisch Laboratorium Amphia ziekenhuis (via KFL ZiekenhuisApotheek Midden-Brabant).
Verzendadres
Contactpersoon
Referenties 1.TDM monografie Methotrexaat, NVZA Commissie Analyse & Toxicologie (versie november 2011), geraadpleegd: 07-02-2014.
2.iDoc met de titel: H1.27B R-MBVP Hovon 105 Trial centraal zenuwstelsel
3.iDoc met de titel: NHlymfoom H1.18 MBVP _ niet in trial _
4.iDoc met de titel: H1.27A MBVP Hovon 105 trial centraal zenuwstelsel
Analisten
Wijzigingen 20180807 ML: Materiaal gewijzigd van stolbuis (rood) naar heparineplasma (groen). Serum gewijzigd in plasma. Uitbesteding aan KCHL Amphia ziekenhuis. LGC verwijderd bij Externe kwaliteitscontrole. Telnr ziekenhuisapotheker gewijzigd. Bij frequentie (incl weekenden) verwijderd. Dagelijks betekent ook in weekend. 20170710 ML: Hoeveelheid materiaal naar 6 ml. Tekstueel locatie TweeSteden en Elisabeth aangepast. LIMS-code toegevoegd.  Transport- en bewaarconditie volledig genoteerd. 20160225 MdH: Aanvulling streefwaarden n.a.v. iDoc kuurprotocollen en toevoeging doorbellen uitslag aan aanvrager door analist.
Bestanden
Beelden

ZAMB werkt o.a. voor:

logo Elisabeth Tweesteden ziekenhuis logo Regionaal Ambulance Vervoer logo 2 serve kliniek logo Verbeeten Instituut