Risperidon en paliperidon

Risperidon en paliperidon in plasma



Synoniem: Risperdal, paliperidon, Invega, Xeplion, Trevicta
Categorie: Psychofarmaca
Afnamevoorkeur

EDTA-buis met paarse dop (zonder gel)

Afnamevolume

1 volle buis (4 ml)

Afnamecondities

TRISB

Afnameopmerking

Geen bijzondere eis voor het afnamemoment vanwege de lange halfwaardetijd van de farmacologisch actieve metaboliet 9-OHrisperdon (paliperidon). In de praktijk wordt meestal 12-24 uur na inname aangehouden.

Afname bij orale therapie kan 4-5 dagen na start therapie of dosiswijziging, i.v.m. bereiken ‘steady state’.

Afname bij depotpreparaat dient voorafgaand aan de nieuwe injectie plaats te vinden.

Referentiegebieden

Therapeutisch: 20-60 µg/l (som rispiridon + 9-OH-risperidon)
Toxisch: >120 µg/l (som rispiridon + 9-OH-risperidon)

De farmacologische werkzaamheid wordt niet alleen bepaald door risperidon, maar ook door de actieve metaboliet 9-OH-risperidon (paliperidon). Daarom dient zowel de risperidon concentratie als de 9- OH-risperidon concentratie bepaald te worden.

Het geneesmiddel paliperidon bevat de werkzame stof 9-OHrisperidon. De analysemethode en het referentiegebied van risperidon kan worden aangehouden voor bloedspiegelbepalingen van paliperidon.

Doseren op geleide van klinisch effect i.v.m. grote inter-individuele variaties in serumconcentratie. Dit wordt o.a. beïnvloed door leeftijd, comedicatie, nierfunctie, leverfunctie en genetisch polymorfisme.

klinische betekenis
Opmerkingen

Bij orale toediening van risperidon (drank of tablet) wordt de ‘steadystate’ concentratie van risperidon veelal binnen 1 dag bereikt en van 9-OH-risperidon binnen 4-5 dagen. Tmax: 1-3 uur. Halfwaardetijd na orale toediening risperidon: 3 uur; 9-OH-risperidon: 24 uur.

Het afgiftepatroon en werkingsduur van de depot-preparaten is sterk afhankelijk van het preparaat; er zijn tweewekelijkse, maandelijkse en driemaandelijkse depot-preparaten.

Bepalingsmethode

LCMSMS

Kwaliteitscontrole

KKGT

Bepalingsfrequentie

Deze bepaling wordt opgestuurd. De uitslag volgt gewoonlijk binnen 14 dagen.

Verzendconditie

Kamertemperatuur (15-25 °C)

Bewaarconditie

Diepvries (-15 tot -25 °C)

Formulier
Uitvoerende instelling

UMC Utrecht

(via KFL ZiekenhuisApotheek Midden-Brabant)

Verzendadres
Contactpersoon
Referenties
  • NMP kennisbank. Geraadpleegd 26-03-2019.
  • TDM monografie Risperidon (11-03-2019), NVZA Commissie Analyse &Toxicologie. Geraadpleegd: 26-03-2019
Analisten
Wijzigingen

20190326 TJ: Opmerkingen bij referentiewaarden en NB gewijzigd en literatuur geüpdatet.

20181008 ML: LIMS code TRISB (= aanvraagbare totaalspiegel) i.p.v. TRIS = som risperidon + 9-OH-risperidon RISP = risperidon OHRI = 9-OH-risperidon. Telnr ziekenhuisapotheker gewijzigd.

20170712 ML: LIMS-code som en OH-risperidon toegevoegd.
20170710 ML: Hoeveelheid materiaal van 6 naar 4 ml. LIMS-code toegevoegd. Tekstueel locatie TweeSteden en Elisabeth aangepast. Transport- en bewaarconditie volledig genoteerd. Externe kwaliteitscontrole toegevoegd. Roze dop gewijzigd in paarse dop.
20160808 ML: toevoeging synoniem Trevicta. Literatuur gewijzigd.

20160331 ML: toevoeging synoniem paliperidon, Invega, Xeplion.
Toevoeging tekst over paliperidon bij opmerking referentiewaarden.

Bestanden
Beelden

ZAMB werkt o.a. voor:

logo Elisabeth Tweesteden ziekenhuis logo Regionaal Ambulance Vervoer logo 2 serve kliniek logo Verbeeten Instituut