Risperidon en paliperidon

Risperidon en paliperidon in plasma



Synoniem: Risperdal, paliperidon, Invega, Xeplion, Trevicta
Categorie: Psychofarmaca
Afnamevoorkeur

EDTA-buis met paarse dop (zonder gel)

Afnamevolume

1 volle buis (4 ml)

Afnamecondities

TRISB

Afnameopmerking

Geen bijzondere eis voor het afnamemoment vanwege de lange halfwaardetijd van de farmacologisch actieve metaboliet 9-OH-risperdon (paliperidon). In de praktijk wordt meestal 12-24 uur na inname aangehouden. 
Afname bij orale therapie kan 4-5 dagen na start therapie of dosiswijziging, i.v.m. bereiken ‘steady state’. 
Afname bij depotpreparaat dient voorafgaand aan de nieuwe injectie plaats te vinden.

Referentiegebieden

Therapeutisch: 20-60 μg/l (som risperidon + 9-OH-risperidon)
Toxisch: >120 μg/l (som rispiridon + 9-OH-risperidon)

De farmacologische werkzaamheid wordt niet alleen bepaald door risperidon, maar ook door de actieve metaboliet 9-OH-risperidon (paliperidon). Daarom dient zowel de risperidon concentratie als de 9-OH-risperidon concentratie bepaald te worden.

Het geneesmiddel paliperidon bevat de werkzame stof 9-OH-risperidon. De analysemethode en het referentiegebied van risperidon kan worden aangehouden voor bloedspiegelbepalingen van paliperidon.

Doseren op geleide van klinisch effect i.v.m. grote inter-individuele variaties in serumconcentratie. Dit wordt o.a. beïnvloed door leeftijd, comedicatie, nierfunctie, leverfunctie en genetisch polymorfisme.

klinische betekenis
Opmerkingen

Bij orale toediening van risperidon (drank of tablet) wordt de ‘steady-state’ concentratie van risperidon veelal binnen 1 dag bereikt en van 9-OH-risperidon binnen 4-5 dagen. Tmax: 1-3 uur. Halfwaardetijd na orale toediening risperidon: 3 uur; 9-OH-risperidon: 24 uur.

Het afgiftepatroon en werkingsduur van de depot-preparaten is sterk afhankelijk van het preparaat; er zijn tweewekelijkse, maandelijkse en driemaandelijkse depot-preparaten.

Bepalingsmethode

LCMSMS

Kwaliteitscontrole

KKGT

Bepalingsfrequentie

Deze bepaling wordt opgestuurd. De uitslag volgt gewoonlijk binnen 14 dagen.

Verzendconditie

Kamertemperatuur (15-25 °C)

Bewaarconditie

Diepvries (-15 tot -25 °C)

Formulier
Uitvoerende instelling

UMC Utrecht 
(via KFL ZiekenhuisApotheek Midden-Brabant)

Verzendadres
Contactpersoon

Dienstdoende ziekenhuisapotheker ETZ, tel. 013-2215696.

Referenties
  1. KNMP kennisbank. Geraadpleegd 26-03-2019.
  2. TDM monografie Risperidon (11-03-2019), NVZA Commissie Analyse & Toxicologie. Geraadpleegd: 26-03-2019
Analisten

Insturen als aanvraag risperidon.

Wijzigingen

20200318 KL: Foto buis gewijzigd. 
20190326 TJ: Opmerkingen bij referentiewaarden en NB gewijzigd en literatuur geüpdatet. 
20181008 ML: LIMS code TRISB (= aanvraagbare totaalspiegel) i.p.v. TRIS = som risperidon + 9-OH-risperidon RISP = risperidon OHRI = 9-OH-risperidon Telnr ziekenhuisapotheker gewijzigd. 
20170712 ML: LIMS-code som en OH-risperidon toegevoegd. 
20170710 ML: Hoeveelheid materiaal van 6 naar 4 ml. LIMS-code toegevoegd. Tekstueel locatie TweeSteden en Elisabeth aangepast. Transport- en bewaarconditie volledig genoteerd. Externe kwaliteitscontrole toegevoegd. Roze dop gewijzigd in paarse dop. 
20160331 ML: toevoeging synoniem paliperidon, Invega, Xeplion. Toevoeging tekst over paliperidon bij opmerking referentiewaarden.
20160808 ML: toevoeging synoniem Trevicta. Literatuur gewijzigd.

Bestanden
Beelden

ZAMB werkt o.a. voor:

logo Elisabeth Tweesteden ziekenhuis logo Regionaal Ambulance Vervoer logo 2 serve kliniek logo Verbeeten Instituut