Thiocyanaat

Thiocyanaat in serum


Synoniem: Rhodanide, Sulfocyanide, Thiocyaanzuur, metaboliet van cyanide, metaboliet van nitroprusside
Categorie: Toxicologie
Afnamevoorkeur stolbuis met rode dop (zonder gel)
Afnamevolume 1 volle buis (6 ml)
Afnamecondities THIO
Afnameopmerking Tijdstip van afname is niet relevant
Referentiegebieden Therapeutisch: Niet rokers:                1 -  4 mg/L
Rokers:                      3 - 12 mg/L
Nitroprusside infusie:   6 - 30 mg/L
Toxisch: 35 - 50 mg/L Toxisch bij na-nitroprusside infuus:  60 mg/L
Hemodialyse criteria 60 - 100 mg/L De behandeling van de patiënt dient bij verdenking op cyanide intoxicatie meteen te starten en niet te wachten op bevestiging door analyse (meestal achteraf). Wel kan mbv de analyse het verloop en de duur gemonitord/bewaakt worden.
klinische betekenis
Opmerkingen Nitroprusside (vaatverwijder) wordt snel omgezet in weefsels en erytrocyten tot cyanogeen (cyanideradicaal). Dit wordt in de lever omgezet in thiocyanaat. Bij te snelle en/of te langdurige infusie van nitroprusside bestaat het risico van cyanide toxiciteit. Cyanide intoxicatie kan ook optreden na inhalatie (gasvorm)en door opname door de huid resp. ingestie (cyanidezouten). De snelheid van ontstaan van symptomen is afhankelijk van de blootstellingroute.
  • Inhalatie: hyperpneu (sec) gevolgd door bewustzijnsverlies, bij hoge concentratie kan de dood binnen enkele minuten veroorzaakt worden.
  • Ingestie: zoutvorm kan in 15-45 minuten dood tot gevolg hebben.
  • Dermaal: afhankelijk van pH, concentratie en oppervlak.
Thiocyanaat wordt met de urine uitgescheiden en heeft een halfwaardetijd van ong. 3-7 dagen. Deze is verlengd bij nierfunctiestoornis en hyponatriëmie. Verbindingsspecifieke therapie. Ernstige Intoxicaties:
  • Hydroxycobalamine intraveneus toedienen volgens tabel 1.
    De werking berust op stabiele complexering van cyanide aan het kobalt ion van hydroxocobalamine. Dit leidt tot de vorming van cyanocobalamine, dat renaal wordt uitgescheiden.
  • Natriumthiosulfaat intraveneus, bij ernstige intoxicaties onmiddellijk door zelfde naald na hydroxycobalamine toediening. Natriumthiosulfaat dient als exogene zwavelbron nodig voor de conversie van cyanide naar cyanaat.
  • Bij onvoldoende klinische verbetering na hydroxycobalamine en natriumthiosulfaat natriumnitriet intraveneus.
Matig ernstige intoxicaties (geen ademnood, geen bewustzijnsverlies).
Hierbij kan worden volstaan met de toediening van 100% zuurstof en natriumthiosulfaat (50 ml van 25% oplossing).
Bepalingsmethode UV
Kwaliteitscontrole Is niet aanwezig, derhalve wordt bij elke analyse een onafhankelijke interne kwaliteitcontrole meegenomen.
Bepalingsfrequentie Alleen bij intoxicatie, in overleg met een ziekenhuisapotheker
Verzendconditie Kamertemperatuur (15-25 °C)
Bewaarconditie Koelkast (2-8°C)
Formulier
Uitvoerende instelling Klinisch Farmaceutisch Laboratorium ZiekenhuisApotheek Midden-Brabant TweeSteden ziekenhuis Tilburg
Verzendadres
Contactpersoon
Referenties 1. Thiocyanaat in bloed. De UMCG Bepalingenwijzer. Geraadpleegd: 04-02-2014.

2. Monografie Cyanide/CyaanverbindingenToxicologie behandelinformatie NVIC/NVZA/NVKF&B (versie 2 maart 2013). Geraadpleegd: 07-02-2014.
Analisten
Wijzigingen 20170709 ML: Hoeveelheid materiaal van 10 naar 6 ml. Tekstueel locatie TweeSteden en Elisabeth aangepast. LIMS-code toegevoegd. Transport- en bewaarconditie volledig genoteerd. 20170410 ML: Sein EZ gewijzigd van 5510 naar 6510. Wijziging externe kwaliteitscontrole KKGT naar interne kwaliteitscontrole. 20160318 ML: Toevoeging matrixeffecten bij ‘aanwijzingen voor analist’ n.a.v. change control 30988. Toevoeging sein EZ. Externe kwaliteitscontrole KKGT toegevoegd.
Bestanden
Beelden

ZAMB werkt o.a. voor:

logo Elisabeth Tweesteden ziekenhuis logo Regionaal Ambulance Vervoer logo 2 serve kliniek logo Verbeeten Instituut