Vancomycine

Vancomycine in plasma



Synoniem: Vancocin
Categorie: Antibacteriële middelen
Afnamevoorkeur

Heparinebuis met groene dop (zonder gel).

Afnamevolume

1 volle buis (6 ml)
 

Afnamecondities

VANDT = vancomycine dal
VANTT = vancomycine top
VANVB = vancomycine continue
VANLB = vancomycine in liquor

Afnameopmerking

Dalspiegel afnemen vlak voor de volgende gift
Topspiegel 1 uur na einde infuus afnemen (na verdelingsfase)

Bij een intermitterend doseerregime wordt na 3-4 toedieningen steady state bereikt, dus daarna kan een eerste dal- en topspiegel worden afgenomen.
Bij een continu infuus kan op elk moment een spiegel worden afgenomen, maar tenminste 24 uur na start infusie (bij voorkeur continu spiegel na 36-48 uur i.v.m. steady-state).
Streven volwassenen en kinderen AUC > 400 mg/l*h.

Referentiegebieden

Intermitterend:
- Dalspiegel volwassenen: 15-20 mg/l
- Dalspiegel neonaten en kinderen: > 10 mg/l
- Topspiegel: 20-40 mg/l
- Dalspiegel in liquor: 15-20 mg/l

Continue infusie: 15-25 mg/l

In verband met het ‘red man’ syndroom dient de toediensnelheid zo te worden gekozen dat de maximale serum concentratie aan het eind van de toediening maximaal 40 mg/l bedraagt. Standaard infusieduur: 1 uur (tot 1000 mg; 2 uur >1000 mg).

Bij normale doseringen en goede dalspiegels is de kans op toxiciteit door hoge topspiegels gering, waardoor er slechts zelden reden is tot het controleren van topspiegels. Het kan wel zinvol zijn bij patiënten met een ernstige nierfunctiestoornis, nierfunctievervangende therapie of onbegrepen individuele farmacokinetiek.

Voor meer informatie: zie http://www.tdm-monografie.org.
Binnen ETZ: iDoc DOA TDM TOX Autorisatie (015754)

klinische betekenis
Opmerkingen

Dosering bij volwassen

De conventionele startdosis vancomycine bij volwassenen is 2 dd 1g. Op basis van een consensus-review leidt deze dosering vaak tot een AUC0-24 van slecht 250 h*mg/L i.p.v. 400. Er wordt daarom ook wel geadviseerd om bij volwassenen met een goede nierfunctie een dosering van 15 mg/kg 3x/dag of 20 mg/kg 2x/dag (veelal 1 g 3x/dag of 1,5 g 2x/dag) aan te houden.

Dosering bij continue infusie (continu heeft de voorkeur!)

Op grond van beschikbare gegevens is continue infusie hoogst waarschijnlijk even effectief als intermitterend doseren. De interindividuele variabiliteit in blootstelling is bij continue infusie geringer dan bij intermitterend doseren. Als het gaat om toxiciteit bleek continue infusie van vancomycine in een meta-analyse minder nefrotoxisch dan intermitterend doseren. De totale dagdosis is vergelijkbaar met de dosering die intermitterend wordt toegediend (dus 40-45 mg/kg per dag bij volwassenen). Bij continue dosering wordt het aanbevolen een oplaaddosis te geven van 15-20 mg/kg.

Na de oplaaddosis worden de volgende continu doseringen (mg/24 uur) gehanteerd afhankelijk van de nierfunctie (van Maarseveen et al Eur J Clin Pharmacol 2014; 770:1353-1359):

GFR > 90: 2000 mg
GFR 80-89: 1750 mg
GFR 60-79: 1500 mg
GFR 50-59: 1250 mg
GFR 40-49: 1000 mg
GFR 30-39: 750 mg
GFR < 30: 500 mg

Dosering bij nierfunctiestoornissen

GFR  ≥ 50 ml/min: 15 mg/kg elke 12-24u
GFR < 50 ml/min: 15 mg/kg, meteen topspiegel +2e spiegel < 24u
CVVHD: startdosering 15 mg/kg, verder op geleide van spiegels
Hemodialyse:
<70 kg: 1000 mg oplaaddosis gevolgd door 500 mg onderhoud
70-100 kg: 1250 mg oplaaddosis gevolgd door 750 mg onderhoud
>100 kg: 1500 mg oplaaddosis gevolgd door 1000 mg onderhoud

Dosering bij kinderen

< 1 week: startdosis 20 mg/kg/dag in 2 doses.
1-4 weken: startdosis 30 mg/kg/dag in 3 doses.
1mnd-18jr: startdosis 40-60 mg/kg/dag in 3 doses.

Dosering bij obese patienten

Er zijn beperkte gegevens over dosering van vancomycine bij obese patiënten: er wordt geadviseerd de startdosis te baseren op actual body weight (ABW) en de dosering vervolgens aan te passen op gemeten spiegels. In Nederland werd op basis van een consensusdocument bij ‘veel overgewicht’ ook 0.85 * het werkelijke gewicht aangehouden.

Bepalingsmethode

Immuno-assay

Kwaliteitscontrole

KKGT

Bepalingsfrequentie

Dagelijks

Verzendconditie

Kamertemperatuur (15-25 °C)

Bewaarconditie

Koelkast (2-8°C)

Bewaring gedurende enkele uren buiten de koelkast heeft verwaarloosbare invloed op de stabiliteit.
72 uur houdbaar in koelkast.

Formulier
Uitvoerende instelling

KCHL ETZ
(advisering via KFL ZiekenhuisApotheek Midden-Brabant)

Verzendadres
Contactpersoon

Dienstdoende ziekenhuisapotheker ETZ, tel. 013-2215696.

Referenties
  1. TDM monografie Vancomycine, NVZA Commissie Analyse & Toxicologie (versie 15-02-2018), geraadpleegd: 30-08-2019.
  2. 2017 Infectious Diseases Society of America’s Clinical Practice Guidelines for Healthcare-Associated Ventriculitis and Meningitis. Tunkel et al Clinical Infectious Diseases® 2017;64(6):e34–e65.
  3. Maarseveen et al Eur J Clin Pharmacol 2014; 770:1353-1359
Analisten

Bij storingen in methode (‘> Kin’) dienen alle vervolgspiegels te worden geanalyseerd met een alternatieve methode (LCMSMS). De analist van het KCHL licht de dienstdoende ziekenhuisapotheker in van deze storing. De dienstdoende ziekenhuisapotheker licht de aanvrager in (en noteert in dossier), dat alle vervolgspiegels vancomycine aangevraagd dienen te worden als ‘Verzending EDTA KFL’. Het materiaal dient vervolgens opgestuurd te worden naar UMC Utrecht (via KFL ZiekenhuisApotheek Midden-Brabant) voor analyse d.m.v. LCMSMS. Houdt rekening met een langere doorlooptijd.

Wijzigingen

20191217 ML: Zin ‘Kies ‘dalspiegel’ bij de aanvraag.’ verwijderd bij opmerkingen.
20191004 ML: LIMS-code van VAND, VANT, VANV en VANL naar respectievelijk VANDT, VANTT, VANVB en VANLB.
20190830 ML: Bij ‘dosering bij continue infusie’ gewijzigd ‘De dosering bedraagt 1000-2000 mg/dag, afhankelijk van de klaring.’ Naar ‘De totale dagdosis is vergelijkbaar met de dosering die intermitterend wordt toegediend (dus 40-45 mg/kg per dag bij volwassenen)’. Literatuur gewijzigd. Verwijzing toegevoegd bij opmerkingen naar iDoc ‘DOA TDM TOX Autorisatie’ i.v.m. taakverschuiving van arts naar ziekenhuisapotheker wat betreft wijzigen medicatieorders en plaatsen laborders n.a.v. besluit Kernstaf ETZ 20-08-2019.
20190805 ML: Bij ‘aanwijzingen voor analist’ werkwijze verzenden LCMSMS toevoegen bij storing analyse (‘>Kin’) n.a.v. CAPA 90092.
20190620 ML: VANL LIMS code toegevoegd. Referentiewaarde vancomycine in liquor toegevoegd. Literatuur aangevuld. Doseringen continu afhankelijk van GFR toegevoegd. Uitvoerend lab van KCHL Amphia naar KCHL ETZ.
20181022 ML: VANV voor vancomycine continu toegevoegd (change 79993).
20180807 ML: Materiaal gewijzigd van EDTA-plasma (paars) naar heparineplasma (groen). Hoeveelheid van 4 ml naar 6 ml. Uitbesteding aan KCHL Amphia ziekenhuis. Aanwijzing voor analist verwijderd. LGC verwijderd bij Externe kwaliteitscontrole.
20180621 ML: bewaarconditie 72 uur in koelkast toegevoegd. Materiaal serum gewijzigd in EDTA-plasma (paarse buis). Aanwijzing analist geschikt voor plasma en serum toegevoegd. N.a.v. validatie (change 78777). Buis 6 ml naar 4 ml.
20180209 ML: wijziging referentiewaarde dal alle indicaties 15-20 mg/l bij intermitterend. Bij opmerkingen AUC 400 toegevoegd. Literatuur geupdate. Bij voorkeur spiegel continu na 36-48 uur i.v.m. steady-state. Telnr ziekenhuisapotheker ETZ gewijzigd. ‘continu heeft de voorkeur’ toegevoegd bij dosering.
20170710 ML: Hoeveelheid materiaal naar 6 ml. Tekstueel locatie TweeSteden en Elisabeth aangepast. LIMS-code toegevoegd. Transport- en bewaarconditie volledig genoteerd. 
20170220 ML: Toevoeging bij opmerkingen eerste dal- en topspiegel na 3-4 giften. Toevoeging bij referentiewaarden ‘MRSA en VISA’. Veld ‘wijzigingen’ toegevoegd. Noord en Zuid gewijzigd in locatie TSZ en locatie EZ bij contactpersoon. Elisabeth (ETZ) toegevoegd bij uitvoerende instelling.

Bestanden
Beelden

ZAMB werkt o.a. voor:

logo Elisabeth Tweesteden ziekenhuis logo Regionaal Ambulance Vervoer logo 2 serve kliniek logo Verbeeten Instituut