Venlafaxine

Venlafaxine in plasma



Synoniem: Efexor
Categorie: Psychofarmaca
Afnamevoorkeur

EDTA-buis met paarse dop (zonder gel)

Afnamevolume

1 volle buis (4 ml)

Afnamecondities

TVENB = som venlafaxine + desmethylvenlafaxine 
VENL = venlafaxine 
DVEN = desmethylvenlafaxine

Afnameopmerking

Dalspiegel vlak voor de volgende gift afnemen. 
Drie dagen (‘steady state’) na starten of na een doseringswijziging kan een dalspiegel worden afgenomen.

Referentiegebieden

Therapeutisch (onderzocht bij depressie):
100-400 μg/l (venlafaxine + o-desmethylvenlafaxine)
Voor individuele patiënten kunnen spiegels tot 750 μg/l gehanteerd worden.

Toxisch:
> 1000 μg/l (venlafaxine + o-desmethylvenlafaxine)

Potentieel fataal:
> 3250 μg/l (venlafaxine + o-desmethylvenlafaxine)

Wanneer venlafaxine wordt aangevraagd, bepalen we automatisch ook de metaboliet o-desmethylvenlafaxine.

Spiegelbepaling is zinvol vanwege de grote inter-individuele variatie in venlafaxine spiegels. Er is een relatie tussen plasma concentratie en effect. Bij hogere doseringen is er sprake van non-lineaire kinetiek. Spiegels worden bepaald wanneer de patiënt wordt ingesteld of wanneer sprake is van slechte respons, te verwachten interacties, vermoeden van intoxicatie en CYP2D6 afwijkingen.

klinische betekenis
Opmerkingen

De biologische beschikbaarheid is 40-45%, m.n. vanwege een uitgebreid first pass-effect. 
De maximale plasmaspiegels worden bereikt na:

  • Gewoon preparaat: ca. 2 uur (venlafaxine) ca. 4 uur (o-desmethylvenlafaxine).
  • Gereguleerde afgifte: ca. 6 uur (venlafaxine) en ca. 9 uur ( o-desmethylvenlafaxine).

Venlafaxine wordt gemetaboliseerd door CYP2D6 tot o-desmethylvenlafaxine (actieve metaboliet) en CYP3A4 (N-desmethylvenlafaxine, niet actief). Er bestaat een duidelijk verband tussen CYP2D6 genotype en venlafaxine spiegels. Bij intermediaire en langzame CYP2D6 metaboliseerders kan de plasmaconcentratie verhoogd zijn, een alternatief of monitoring wordt aanbevolen. Bij snelle metaboliseerders kan de plasmaconcentratie verlaagd zijn, aanpassing van de dosering of een alternatief wordt aanbevolen.

De metabole ratio (ratio concentratie O-desmethylvenlafaxine / venlafaxine) kan indicatief zijn voor het voorspellen van het genetisch profiel: langzame metaboliseerder <0.5; normale metaboliseerder 0-10; snelle metaboliseerder >10.

De halfwaardetijden bedragen 5 uur voor venlafaxine en 11 uur voor de actieve metaboliet, welke verlengd kunnen zijn bij nier- en leverfunctiestoornissen.

Bepalingsmethode

LCMSMS

Kwaliteitscontrole

KKGT

Bepalingsfrequentie

Deze bepaling wordt opgestuurd.
De uitslag volgt gewoonlijk binnen 14 dagen.
Analyse in Rijnstate vindt wekelijks plaats op dinsdag.

Verzendconditie

Kamertemperatuur (15-25 °C)

Bewaarconditie

Diepvries (-15 tot -25 ºC)

Formulier
Uitvoerende instelling

Rijnstate
(via KFL ZiekenhuisApotheek Midden-Brabant)

Verzendadres
Contactpersoon

Dienstdoende ziekenhuisapotheker ETZ, tel. 013-2215696.

Referenties
  1. TDM monografie Venlafaxine, NVZA Commissie Analyse & Toxicologie (08-03-2019), geraadpleegd: 26-03-2019 
  2. Bepalingenwijzer Farmalab UMC Utrecht, geraadpleegd: 17-01-2014. 
  3. KNMP kennisbank, geraadpleegd: 26-03-2019
Analisten
Wijzigingen

20200925 ML: verzendlab van UMCU naar Rijnstate. Toevoeging bepalingsdag dinsdag bij frequentie.
20200318 KL: Foto buis gewijzigd.
20190326 TJ: Opmerkingen bij referentiewaarden gewijzigd. NB gewijzigd en literatuur geüpdatet.
20180327 ML: Telnr ziekenhuisapotheker ETZ gewijzigd. LIMS-codeTVEN gewijzigd in TVENB.
20170712 ML: LIMS-code som en desmethylvenlafaxine toegevoegd.
20170710 ML: Hoeveelheid materiaal van 6 naar 4 ml. LIMS-code toegevoegd. Tekstueel locatie TweeSteden en Elisabeth aangepast. Transport- en bewaarconditie volledig genoteerd. Externe kwaliteitscontrole toegevoegd. Methode HPLC gewijzigd naar LCMSMS.

Bestanden
Beelden

ZAMB werkt o.a. voor:

logo Elisabeth Tweesteden ziekenhuis logo Regionaal Ambulance Vervoer logo 2 serve kliniek logo Verbeeten Instituut